Subliminale boodschappen in het voetbal

Ajax speelde vorig jaar (augustus 2003) in de voorronde van de Champions League tegen de Oostenrijkse club Grazer AK.

Ook de uitwedstrijd werd live uitgezonden op de televisie, en daar zag ik een primeur van twijfelachtig allooi: de ‘’vertrouwde’’ reclameborden rondom het veld waren vervangen door ultra-moderne electronische beeldschermen. Die zenden continue advertentieboodschappen uit, compleet met filmpjes. Hierdoor is het onmogelijk geworden om het spel (de bal) te volgen zonder continue te worden bestookt met nieuwe beeldimpulsen en reclameboodschappen.
Inmiddels heb ik deze borden ook gezien bij Turkije-Engeland en een wedstrijd van het Spaanse elftal. Ik vermoed dat het nu nog om testen gaat, maar wellicht wordt het Europees Kampioenschap Portugal 2004 als springplank gebruikt om dit op grote schaal te introduceren. Over doeltreffendheid gesproken: het lijkt me verstandig dat een organisatie als de Consumentenbond nù al nagaat of deze ontwikkeling wettelijk valt tegen te houden. Vóórdat clubs hierin op grote schaal gaan investeren, en de kijkers de klos zijn.

Het RTL5-programma ‘’Voetbal Insite’’ toont ondermeer beelden uit de Engelse competitie. Vorig jaar merkte ik bij toeval dat bij een bepaald camerastandpunt (schoten op doel, corners) er naast het doel opeens een blauw reclamebord verscheen. Bij beelden vanuit de bewegende camera was dit bord echter niet te zien. Het bleek een in het beeld geprojecteerde boodschap te zijn met de tekst ‘’Fly Britain’’.
Mág dit? Maar het kan blijkbaar nóg gekker. Ik besprak dit met een kennis die daarop zei: ‘’In Turkije zag ik bij een voetbaluitzending dat het groene gras opeens vervangen was door het logo van een biermerk!’’. Als het aan de adverteerders ligt, gaan ze binnenkort op de voetbalvelden alle perken te buiten. Kijkers kunnen hen nog het gras voor de voeten wegmaaien. Dit gaat om geestelijke volksgezondheid.

Update: juni 2005

We zijn inmiddels een voetbalseizoen verder. Voetballiefhebbers weten dat de hierboven beschreven projectiereclame inmiddels gemeengoed is geworden. Het wordt ‘’Virtuele Reclame’’ genoemd. Bij vrijwel alle wedstrijden in het betaald voetbal is het te zien. Vaak is het overigens geen gezicht: de spelers rennen en buitelen dwars door de reclames heen.

Blijkbaar went het snel. Er is geen storm van protest opgestoken, slechts een verdwaalde ingezonden brief in de krantenrubriek ben ik tegengekomen. Voetbalcommentatoren kunnen (durven?) er geen commentaar op te leveren gezien de commerciële belangen. Zo rukt de reclame stap voor stap verder op, steeds dwingender, onomkoombaar. Mijn voorspelling is dat binnen drie jaar de bovengenoemde elektronische reclameborden in alle stadions zijn geïnstalleerd. Een triest vooruitzicht. Valt dit nog tegen te houden, of vinden we het allemaal wel best zo?

 

Albert Toby